Washington: De Crem bezocht Arlington

Reportage uit 'De Standaard'

Pieter De Crem bakt zoete broodjes met Washington De minister van Defensie 'hernieuwt' gretig de militaire banden met de Verenigde Staten en realiseert zo een oude Atlantische droom: 'We voeren hier een deel van mijn partijprogramma uit.'

Onderaan de trappen van het Pentagon laten militairen in glimmende gala-uniformen hun hielen klikken, terwijl een officier onverstaanbaar marsorders brult. Ruim een uur voor de aankomst van minister van Defensie Pieter De Crem (CD&V) zijn de mariniers al aan het drillen om de erehaag perfect te krijgen. Wanneer een zwarte luxewagen De Crem voorrijdt, staat zijn Amerikaanse gastheer Robert Gates, de ceo van 's werelds machtigste leger, keurig te wachten. De Crem lacht zijn tanden bloot, hij is zichtbaar gevoelig voor zoveel eerbetoon.

'I'm so delighted to be here', zucht De Crem tegen Gates, die hem meeneemt voor een lunch op zijn kantoor. In hun kielzog trippelt de kleine Sam Fox, de Amerikaanse ambassadeur in Brussel, de trappen op. De republikeinse havik en voormalig fondsenwerver van de Amerikaanse president George W. Bush is speciaal van Brussel meegekomen naar zijn vorige biotoop. Hij kan zijn geluk nauwelijks verbergen. 'Eindelijk weer een Belgische defensieminister met wie zaken te doen valt', klinkt het bij de Amerikanen. De Crem windt er nog minder doekjes om: 'Ik voer hier een deel van mijn partijprogramma uit, de transatlantische relaties moesten dringend hersteld worden en de parallelle diplomatie opgegeven.'

Enkele uren daarvoor heeft Fox De Crem al meegenomen naar een uiterst beveiligde National Security Council - zelfs De Crems kabinetschef komt er niet in - om daar te horen hoe het staat met de strijd tegen het terrorisme. Daarna leidt de Amerikaanse ambassadeur de minister persoonlijk rond op Capitol Hill, om met een aantal Amerikaanse senatoren kennis te maken en militaire dossiers te bespreken. De Crem en Fox doen Joe Lieberman aan, in 2000 nog de running mate van de Democratische presidentskandidaat Al Gore, maar ondertussen uit zijn partij gegooid wegens zijn hevige steun voor de Amerikaanse oorlog in Irak. Lieberman is voorzitter van het Homeland Security Committee in de Senaat, en een hevige voorstander van de Republikein John McCain in de komende Amerikaanse presidentsverkiezingen.

'Meneer de minister, laat me nog even deze Amerikaans-Belgische friendship-pin op uw revers spelden', fluistert Fox, voor ze het kantoor van Lieberman binnengaan. Lieberman begroet zijn 'oude vriend Sam' hartelijk en prijst meteen De Crem 'voor zijn leiderschap binnen de Navo en voor de stevige inspanning die ons land doet in Afghanistan'. De Crem antwoordt beleefd 'dat België opnieuw een betrouwbare partner wil zijn van de Verenigde Staten'. Leiberman begroet 'het nieuwe hoofdstuk in bilaterale betrekkingen'. Fox recht zijn rug. Het is een publiek geheim dat de door Bush benoemde ambassadeur en André Flahaut (PS), de voorganger van De Crem op Defensie, elkaar niet konden luchten.

Na de werklunch met Gates op het Pentagon briefen De Crem en Fox samen de pers. Opnieuw heeft De Crem het over 'het nieuwe pad in de relatie met de Verenigde Staten'. 'Mijn gesprek met Gates was uiterst constructief. We hebben hem duidelijk gemaakt dat we een kleine en betrouwbare partner zijn. Ons bezoek was een perfect kader om een en ander recht te zetten', zegt De Crem en hij alludeert daarmee opnieuw op de defensiepolitiek van de regeringen Verhofstadt I en II, die veel minder pro-Washington waren.

Het geeft een wat komisch effect, want terwijl De Crem het blijft hebben over 'de nieuwe relatie', doet ambassadeur Fox naast hem op de trappen van het Pentagon alsof zijn neus bloedt: 'Ik ben inderdaad ongelofelijk tevreden met Pieter De Crem als minister van Defensie, maar dat is een keuze van de Belgische kiezers, niet van de Verenigde Staten. En er is altijd een goede relatie geweest tussen onze beide landen.'

Terug in de salons van de Belgische ambassade blijkt de delegatie van de minister behoorlijk onder de indruk van Gates' detailkennis over het Belgische leger. 'Hij heeft zelfs vragen gesteld over onze interoperabiliteit (mogelijkheid om samen met legers van bondgenoten operaties te kunnen uitvoeren, door onder meer gebruik te maken van hetzelfde materiaal, red.) en expliciet het dossier van de 90 mm-kanonnen genoemd. Uiteraard zijn de Amerikanen ongelukkig met de keuze van de vorige regering. Geen enkele Navo-partner werkt daarmee', geeft De Crem toe.

De Amerikaanse minister van Defensie bleek wel erg gelukkig met de bijkomende Belgische inspanning in Afghanistan. Vanaf september zijn daar vier F-16's actief in het woelige zuiden. Gates had wel vragen bij de 'rules of engagement' die België zijn piloten wil opleggen. Met andere woorden: hoe ver willen we meegaan in de strijd tegen de Taliban. De Amerikaanse minister kreeg daar alvast goed nieuws, De Crem wil de Nederlandse regels overnemen. Concreet houdt dat in dat ook Amerikaanse soldaten die niet onder Navo-vlag vechten, maar voor de VS-operatie Enduring Freedom, steun van de jachtbommenwerpers kunnen krijgen als ze in moeilijkheden raken.

De Crem heeft ook aan Gates laten weten dat hij het humanitaire luik van de Navo-operatie in Afghanistan wilt uitbreiden. 'Het zou goed zijn dat we Afghanistan ook opnemen in de lijst van bevoorrechte partners voor ontwikkelingshulp', zegt De Crem. Nog tijdens zijn bezoek in Washington hangt minister van Ontwikkelingssamenwerking Charles Michel (MR) aan de lijn. Die probeert juist koortsachtig de lijst in te krimpen en is not amused.

De Crem laat het niet aan zijn hart komen, daarvoor geniet de gezworen Atlantist te veel van de rol die hij hier mag spelen. Op het nationaal militair kerkhof van Arlington, vlak bij Washington, woont hij een plechtigheid bij met Amerikaanse veteranen van de Slag om de Ardennen in 1944 rond Bastogne. 'Thank you for what you did for our country', herhaalt hij als hij de veteranen een voor een de hand drukt.

Terug op de ambassade onderstreept hij tijdens de slotreceptie nog eens zijn tevredenheid: 'De relaties met de Verenigde Staten, onze belangrijkste bondgenoot, zijn opnieuw versterkt. Op een moment dat iedereen in België daar nog tegen was, was ik er al voor. Dat maakt het alvast gemakkelijker om nu ook geloofwaardig te zijn', stelt hij fijntjes.